Catechismusberijming

Omslag van de bundel ‘Zingen bij de Catechismus’

Zingen bij de Catechismus

Eigenlijk is het nooit mijn bedoeling geweest om de Catechismus te berijmen. De berijming van de eerste zondag ontstond heel spontaan, begin januari 2024. Dat jaar volgde de rest van de zondagen min of meer vanzelf.

Bestel bij De Ramshoorn

‘Zingen bij de Catechismus’ ligt inmiddels in de boekhandel. Om deze reden is de volledige berijming niet op mijn website te vinden. Wel zijn er drie voorbeeldberijmingen beschikbaar, zodat iedereen die dat wil zich een goed beeld kan vormen van de inhoud van de zangbundel.

Zondag 7Een waar geloof

Nee, niet elk bezit die zegen,
zalig wordt niet iedereen;
want de redding wordt verkregen
door een waar geloof alleen!
Waar geloof weet dat Gods Woord
zeer betrouwbaar is en krachtig,
wat ik daaruit heb gehoord
houd ik alles voor waarachtig!

Door de Geest mag ik vertrouwen
dat God mij vergeven heeft;
dat Hij Christus wil aanschouwen
en in Hem mijn schuld vergeeft.
Hij schenkt mij de zaligheid,
Hij wil mij genade geven.
Slechts wie deze leer belijdt,
kan als echte christen leven.

Ik geloof in God de Vader,
alle macht ligt in Zijn hand.
Hij schiep hemel, zee en aarde,
Hij houdt alles nog in stand.
Ook geloof ik in de Zoon:
Jezus, Christus, onze Heere.
God en mens in één Persoon.
Hem zal ik als Redder eren.

Hij is van de Geest ontvangen
en geboren uit een maagd.
Smart doorkruiste al Zijn gangen,
Hij werd voor het recht gedaagd.
Ook is Hij gekruist, gedood,
Hij werd naar het graf gedragen.
Hij leed helse pijn en nood.
Hij verrees ten derde dage.

Hij voer naar de hemelwoning,
Hij zit aan Gods rechterhand.
Daar regeert Hij als een Koning,
Zijn gezag houdt eeuwig stand.
Eens komt Hij, vol majesteit,
doden wekt Hij dan tot leven;
Hij zal in gerechtigheid
aan elk mens Zijn vonnis geven.

Ik geloof een volk dat één is,
ook geloof ik in de Geest
en een kerk die algemeen is,
waarvan ieder lid Hem vreest.
Ook neem ik gelovig aan
dat mijn zonden zijn vergeven;
dat mijn vlees weer op zal staan;
ik geloof een eeuwig leven.

Open als losse pagina →
Zondag 15Christus’ lijden

Zijn aardse leven was vol lijden,
maar zeker in de laatste tijden.
Hij werd gekruisigd en bespot.
Hij droeg de volle toorn van God,
opdat Hij door dit zware lijden
ons van de doodstraf zou bevrijden.
Hij heeft voor ons Gods gunst bereid,
het leven en gerechtigheid!

Er werd in Hem geen schuld gevonden,
toch moest Hij sterven voor de zonden.
De aardse rechter sprak dit uit
en Jezus stierf naar zijn besluit,
dus kan Hij mij daarmee bevrijden
van dat wat ik had moeten lijden.
Gods oordeel – dat verdienen wij,
maar Jezus stierf – en wij zijn vrij!

Hij heeft de ergste dood ontvangen,
want Hij heeft aan het kruis gehangen.
De vloek van deze straf is groot:
God Zelf vervloekte deze dood.
Als ik dit alles mag aanschouwen,
dan is er in mijn hart vertrouwen:
Hij droeg de vloek die op mij lag,
opdat ik door Hem leven mag.

Open als losse pagina →
Zondag 29Brood en wijn

Wij spreken wel van Christus’ bloed
en van Zijn lichaam dat ons voedt
als wij het brood zien breken,
toch weten wij dat brood en wijn
niet echt Zijn bloed en lichaam zijn,
zij zijn daarvan een teken.
Zo beeldt een sacrament iets uit,
omdat het op iets hogers duidt.
Zo wil God ons versterken.
Wij zijn van Christus deelgenoot,
dit wordt bevestigd door het brood,
dit laat God daardoor merken.

Toch noemt Gods Zoon de wijn ‘Zijn bloed’,
het brood ‘Zijn lichaam’ dat ons voedt,
laat niemand dit vergeten!
Er is een reden voor die naam,
want mensen kunnen niet bestaan
wanneer zij nooit meer eten.
Hoe nodig zijn toch brood en wijn
voor alle mensen, groot en klein,
daardoor wordt kracht gegeven.
Zo is Zijn lichaam met Zijn bloed
het ware voedsel dat ons voedt,
zo blijft de ziel in leven.

Want Paulus schrijft dat brood en wijn
ons deelgenoten laten zijn
van Christus, onze Heere.
Ja, ieder die de Heere vreest,
is één met Christus, door de Geest,
dat wil dit woord ons leren.
Zo echt ik proef van wijn en brood,
zo echt ben ik Zijn deelgenoot.
In Hem word ik gevonden!
Zijn lijden en gehoorzaamheid
zijn ook van mij! Ik ben bevrijd
van al mijn schuld en zonden.

Open als losse pagina →

‘Zingen bij de Catechismus’ bevat 52 liederen, die de inhoud van een zondagsafdeling treffend weergeven. Elk lied is te zingen op een bijpassende psalmmelodie. Zo is zondag 1 berijmd op de wijs van psalm 27, zondag 2 (over de ellende) op de wijs van psalm 51 en zondag 3 (over de schepping en de val) op de wijs van psalm 19, een psalm waarin o.a. de schepping bezongen wordt. Ongeveer de helft van alle liederen heeft op deze manier zijn melodie gekregen. Bij de andere zondagen heb ik een melodie gezocht die de liedtekst zoveel mogelijk ondersteunt. Zondag 15, over het lijden van de Heere Jezus, is daarom te zingen op de wijs van psalm 59, een droevige melodie. Voor elk lied is een andere psalmmelodie gekozen. Voor het grootste gedeelte zijn dit bekende wijzen. Een aantal zondagen heeft een wat onbekendere wijs (psalm 41, 50, 59 en 112).

Toegankelijk en begrijpelijk

Een goede berijming is toegankelijk en begrijpelijk. Het is fijn dat woorden die bij elkaar horen, ook bij elkaar staan. Om die reden lopen zinsdelen zo min mogelijk door in een volgende regel. Anders dan de Psalmen die ik berijm, wijk ik bij de Catechismus soms wat verder van de letterlijke tekst af. Dit doe ik vooral om beter bij de bedoeling van de tekst aan te sluiten; en om verouderde woorden te ontwijken. Een enkele keer heb ik voor de logica ook de volgorde van mijn coupletten veranderd. Zondag 36 is hier een voorbeeld van.

Door deze werkwijze heb ik geprobeerd om de berijming voor jong en oud toegankelijk te maken.

De geloofsleer

Zingen bij de Catechismus, is zingen over de geloofsleer. Bij het berijmen ontdekte ik een steeds diepere inhoud van het christelijk geloof. Wat een rijkdom is er te vinden in de Bijbel! Naast de Catechismus en de Bijbel heb ik ook gebruik gemaakt van Het Schatboek van Zacharias Ursinus. Zijn heldere uitleg was voor mij ontzettend leerzaam.

‘Zingen bij de Catechismus’ bestellen bij De Ramshoorn →